Φυτό του μήνα

Μάιος 2015

Centaurea atropurpurea Olivier

 

 

Η Centaurea atropurpurea είναι σπάνιο, μη κινδυνεύον ενδημικό φυτό των Κυκλάδων και έχει βρεθεί στα νησιά Αμοργό, Ηρακλειά, Κέρο, Μύκονο και Νάξο. Φύεται σε σχισμές απόκρημνων ασβεστολιθικών βράχων σε υψόμετρα 80-700 m. Συνήθως εμφανίζεται σε περιοχές με ΝΑ ως ΝΔ προσανατολισμό. Ανθίζει κυρίως τον Μάιο.

Ιωάννης Θ. Γαβαλάς

Απρίλιος 2015

Fritillaria thessala (Boiss.) Kamari subsp. reiseri Kamari

 

 

Το πιο ακριβοθώρητο από τα τρία υποείδη του είδους Fritillaria thessala, η ενδημική F. thessala subsp. reiseri, απαντά αποκλειστικά στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Φύεται σε βραχώδεις θέσεις, ανάμεσα σε μικρούς θάμνους ή φρύγανα, σε χαμηλά υψόμετρα, από το επίπεδο της θάλασσας έως τα 400 μ. Η ανθοφορία της ξεκινά γύρω στα τέλη Μαρτίου και επεκτείνεται μέχρι τον Απρίλιο. Η όμορφη αυτή φριτιλλάρια συμπεριλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων του 1995 με τον χαρακτηρισμό «Τρωτό». Οι δύο μόλις μικροί υποπληθυσμοί της που έχουν ανευρεθεί κινδυνεύουν να συρρικνωθούν ακόμα περισσότερο από υπερβόσκηση.

Κ. Γούλα

Μάρτιος 2015

Fritillaria euboeica Rix

 

 

H Fritillaria euboeica είναι ενδημικό είδος με εξάπλωση στην Εύβοια και πιθανώς και στη χερσόνησο του Άθω (η παλαιότερη αναφορά δεν έχει επιβεβαιωθεί πρόσφατα). Ανθίζει από τα τέλη Φεβρουαρίου έως τα τέλη Απριλίου (ανάλογα με το υψόμετρο). Φύεται σε ασβεστολιθικά εδάφη αλλά και σε οφιόλιθους από τα 100 έως τα 1700 m σε πετρώδη ανοίγματα δασών και θαμνώνων ή και κάτω από τους θάμνους ενώ ένας πληθυσμός βρέθηκε σε ακαλλιέργητο ελαιώνα. Διαχωρίζεται από τις φριτιλλάριες του ανατολικού Αιγαίου με κίτρινα άνθη λόγω του ότι έχει διηρημένο και λείο στύλο. Από τη Fritillaria conica, το άλλο είδος με κίτρινα άνθη της ηπειρωτικής Ελλάδας που και αυτό έχει διηρημένο στύλο, διαφέρει ως προς το χρώμα και το σχήμα των νεκταρίων και των φύλλων της. Υπολογίζεται ότι ο συνολικός πληθυσμός της είναι μικρότερος από 1500 άτομα. Σχεδόν σε όλες τις θέσεις της υφίσταται έντονες πιέσεις κυρίως λόγω της υπερβόσκησης αλλά και λόγω των πυρκαγιών. Είναι απειλούμενο είδος και στο βιβλίο των Ερυθρών Δεδομένων του 2009 χαρακτηρίζεται ως τρωτό (VU).

Ε. Καλογερόπουλος

Φεβρουάριος 2015

Fritillaria obliqua Ker-Gawl.

 

 

Η Fritillaria obliqua είναι γεώφυτο, ενδημικό στη Νότια Ελλάδα. Είναι απειλούμενο είδος (Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων της Ελλάδας, IUCN) και προστατεύεται από την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ, τη Σύμβαση της Βέρνης και το ΠΔ 67/1981. Έχει δύο υποείδη. Το τυπικό υποείδος απαντά στην Αττική και την Εύβοια και ανθίζει Φεβρουάριο και Μάρτιο. Το υποείδος tuntasia απαντά στις Κυκλάδες (Κύθνο, Σέριφο, Γυάρο) και ανθίζει Μάρτιο και Απρίλιο. Σχηματίζει σποραδικούς πληθυσμούς στους Μεσογειακούς θαμνώνες και φαίνεται ότι παλαιότερα είχε σχεδόν συνεχή εξάπλωση, τουλάχιστον στην Αττική. Οι πληθυσμοί που επιβίωσαν της οικιστικής ανάπτυξης απειλούνται κυρίως από τη βόσκηση και την κατανάλωση από το κόκκινο σκαθάρι των λιλιϊδών (Lilioceris lilii).

Π. Δεληπέτρου

Ιανουάριος 2015

Androcymbium rechingeri Greuter

 

 

Το Androcymbium rechingeri φύεται σε μικρές περιοχές στις παραλίες της Δυτικής Κρήτης (Νησίδα Ήμερη Γραμβούσα, Φαλάσσαρνα, Ελαφονήσι). Είναι μικρό βολβώδες πολυετές φυτό, ύψους μόνο μέχρι 7 cm, σπάνια 10 cm, και τα φύλλα του έχουν μήκος μέχρι 15 cm. Ανθίζει από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο. Κάθε φυτό έχει περισσότερα από 4 άνθη, τα οποία είναι λευκά και συνήθως με επιμήκεις μωβ λεπτές ρίγες. Τα σπέρματα ωριμάζουν μέσα στις κάψες και τα υπέργεια μέρη του φυτού ξεραίνονται τέλη Μαΐου προς αρχές Ιουνίου. Προστατεύεται από το Π.Δ. 67/81, από τη Συνθήκη της Βέρνης και περιλαμβάνεται στα Παραρτήματα ΙΙ* και IV της Οδηγίας των Οικοτόπων. Κινδυνεύει με άμεση εξαφάνιση σύμφωνα με το Κόκκινο Βιβλίο των Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας, διότι οι πληθυσμοί του δέχονται μεγάλες πιέσεις κυρίως από την τουριστική ανάπτυξη. Στα πλαίσια του προγράμματος CRETAPLANT, το Μικρο-Απόθεμα του φυτού ορίστηκε σε μια έκταση 20 στρεμμάτων στη νησίδα Ελαφονήσι.

Μονάδα Διατήρησης Μεσογειακών Φυτών του MAIX