Φυτό του μήνα

Ιούνιος 2018

Paeonia mascula  (L.) Mill. subsp. hellenica Tzanoud.

Paeonia mascula Poulis
Paeonia mascula Poulis2
Paeonia mascula Poulis3

Η Paeonia mascula subsp. hellenica είναι ένα ρωμαλέο, πολυετές φυτό, με βλαστό που φτάνει σε ύψος τα 60 εκ. Τα εντυπωσιακά, συνήθως λευκά, κυπελλόμορφα λουλούδια της, που μπορεί να φτάσουν σε διάμετρο τα 13 εκ., είναι ένα ζωντανό μάθημα ανθικής μορφολογίας, καθώς μπορεί κανείς να διακρίνει μακροσκοπικά, τα επιμέρους ευμεγέθη ανθικά τμήματα, όπως οι πολυάριθμοι στήμονες με τους κίτρινους ανθήρες και τα εριώδη καρπόφυλλα με την κόκκινη, ελικοειδή στιγματική περιοχή. Η περίοδος άνθισης κρατά από τον Απρίλιο έως και τον Ιούνιο.

Ελληνικό ενδημικό υποείδος, εμφανίζεται σε πετρώδεις πλαγιές, ξέφωτα δασών ελάτης και καστανιάς, αλλά και φρύγανα, στην Αττική, την Άνδρο, την Ικαρία, τα βουνά της Ανατολικής Πελοποννήσου, αλλά και την Εύβοια, όπου δημιουργεί μεγάλες αποικίες.

Γ. Πουλής

 

Μάιος 2018

Juniperus drupacea Labill

eikona 1
juniperus drupaceae
p6220017
p6220056

Ο δενδρόκεδρος (άρκευθος ο δρυπώδης) είναι δένδρο μικρού ή μεσαίου μεγέθους (12-20 m), ορεινό και ενδημικό είδος της ανατολικής Μεσογείου (Ισραήλ, Λίβανος, Συρία και Τουρκία). Μοναδικοί φυσικοί πληθυσμοί δενδρόκεδρου στην Ευρώπη απαντώνται στον Πάρνωνα και στον Ταΰγετο (ΝΑ Πελοπόννησος), σε ασβεστολιθικά εδάφη και υψόμετρο 300-1.500 m. Σχηματίζει αμιγείς ή μικτoύς πληθυσμούς με τον αγριόκεδρο (Juniperus oxycedrus L.), την κεφαλληνιακή ελάτη (Abies cephalonica Loudon) ή τη μαύρη πεύκη (Pinus nigra J.F. Arnold subsp. nigra). Ο δενδρόκεδρος προστατεύεται από την εθνική νομοθεσία (ΠΔ 67/1981), περιλαμβάνεται στον Κόκκινο Κατάλογο των Απειλούμενων Ειδών της IUCN (2006) και τα δάση του συγκροτούν οικότοπο προτεραιότητας σύμφωνα με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ.

Ε. Δασκαλάκου

Απρίλιος 2018

Ophrys helenae Renz

ophrys helenae
ophrys helenae 2
ophrys helenae 3

Η Οφρύς της Ελένης (Ophrys helenae Renz) είναι το μοναδικό είδος του γένους Ophrys που εμφανίζεται χωρίς θυρεό, ενώ είναι εύκολα αναγνωρίσιμη από το βελούδινο πορφυρό – κερασί χείλος της, το οποίο συχνά εμφανίζει ένα κιτρινωπό περιθώριο. Παρόλο που το χρώμα και η ομορφιά της συγχέουν το όνομά της με την Ωραία Ελένη της αρχαιότητας, αυτό οφείλεται στη Helen Renz, μητέρα του Jany Renz, ο οποίος τη βρήκε και την περιέγραψε πρώτη φορά από την Κέρκυρα, το 1928. Είναι ενδημικό της Βαλκανικής χερσονήσου, με κέντρο εξάπλωσής της τη Βορειοδυτική Ελλάδα. Η εξάπλωσή της φαίνεται πως είναι ενεργή, με τα όριά της να επεκτείνονται προς τα ανατολικά και νότια. Ανθοφορεί τους μήνες Απρίλιο και Μάιο και απαντάται σε φωτεινές ή ημισκιερές θέσεις, σε θαμνώνες ή ανοίγματα δασών.

Μ. Χαριτωνίδου

Μάρτιος 2018

Linum arboreum L.

DSCN4027
DSCN4029

 

Τα έντονα κίτρινα άνθη του και η σχετικά πρώιμη εαρινή ανθοφορία του σίγουρα θα σας τραβήξουν την προσοχή. Πραγματικό στολίδι πάνω στα βράχια το Linum arboreum είναι ένας θάμνος, που μπορεί να φτάσει το 1 μέτρο σε ύψος, αν και συνήθως είναι πιο χαμηλός και συμπαγής. Τα φύλλα του είναι λεία και παχιά, ενώ τα άνθη του εμφανίζονται σε ολιγανθείς δέσμες από τον Μάρτιο έως και τον Μάιο αν και περιστασιακά μπορεί να ανθίσει από τον Ιανουάριο. Το συναντούμε συνήθως σε σχισμές βράχων αλλά και σε βραχώδεις πλαγιές με αείφυλλους σκληρόφυλλους θάμνους και φρύγανα, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τα 900 μέτρα, αν και σπανιότερα μπορεί να βρεθεί έως και τα 1900 μέτρα. Εξαπλώνεται στην Κρήτη, τα νησιά του ΝΑ Αιγαίου (Αστυπάλαια, Κάσο, Κάρπαθο, Σαρία, Ρόδο, Σύμη, Χάλκη) και στη χερσόνησο της Μαρμαρίδας στα ΝΔ παράλια της Μικράς Ασίας.

Ι. Μπαζός

Φεβρουάριος 2018

Alnus glutinosa (L.) Gaertn. subsp. glutinosa

DSC 0234
DSC 0238
DSC 0239

 

Χαρακτηριστικό φυλλοβόλο, υγρόφιλο δένδρο με ύψος 20-30 m, με τις κοινές ονομασίες σκλήθρο και κλήθρα η κολλώδης. Η άνθιση λαμβάνει χώρα Φεβρουάριο-Μάρτιο και η ωρίμανση των σπερμάτων τον Οκτώβριο. Αναπτύσσεται σε βαθιά και υγρά, αργιλοαμμώδη εδάφη, συχνά σχεδόν μέσα στο νερό, σε ρέματα ή ποταμούς, συνήθως στην παραμεσογειακή ζώνη βλάστησης, σε υψόμετρα 0-1500 m. Είναι φωτόφιλο είδος, αναπτύσσεται γρήγορα σε νεαρή ηλικία, στερεώνει πολύ αποτελεσματικά τις όχθες και είναι πολύ ανθεκτικό στις κλαδεύσεις και τις πλημμύρες. Απαντά κυρίως στη Β. και Κ. Ελλάδα, αλλά εκτείνεται έως τη ΒΔ Πελοπόννησο, και σε μερικά από τα μεγαλύτερα νησιά. Εξαπλώνεται στο μεγαλύτερο τμήμα της Ευρώπης, τη ΒΔ Αφρική, την Ανατολία και τον Καύκασο. Είδος ανθεκτικό στην ατμοσφαιρική ρύπανση, με δυνατότητα δέσμευσης ατμοσφαιρικού αζώτου με τα φυμάτια των ριζών. Το Alnus glutinosa αποτελεί χαρακτηριστικό taxon του οικοτόπου προτεραιότητας ‘91Ε0*: Αλλουβιακά δάση με Alnus glutinosa και Fraxinus excelsior’, που έχει το νότιο όριο εξάπλωσής του στην Ελλάδα. Επίσης, η Ελλάδα αποτελεί τη νοτιότερη απόληξη του είδους στον ευρωπαϊκό χώρο.

Κ. Κουτσοβούλου