Φυτό του μήνα

Αύγουστος 2017

Origanum microphyllum (Benth.) Vogel

 

 

Το είδος Origanum microphyllum είναι ένας πολυετής αρωματικός θάμνος, ενδημικό της Κρήτης, γνωστό στους ντόπιους με τα κοινά ονόματα «ματζουράνα» και «αντωναίδα» (στην Ανατολική Κρήτη). Εντοπίζεται στην ευρύτερη περιοχή των ορεινών όγκων των Λευκών Ορέων και της Δίκτης, σε μεγάλο υψομετρικό εύρος, από σχεδόν το επίπεδο της θάλασσας μέχρι και τα 1800 m. Ο συνήθης βιότοπός της είναι ανοιχτές πετρώδεις και βραχώδεις θέσεις, αλλά και φρύγανα και ανοίγματα δασών. Τα φυτά της ματζουράνας βρίσκονται σε άνθηση από Ιούνιο έως Αύγουστο, περίοδος κατά την οποία γίνεται και η συλλογή της, καθώς χρησιμοποιείται στην παρασκευή θεραπευτικών αφεψημάτων, πολύ συχνά μαζί με το κρητικό τσάι του βουνού (μαλοτήρα, Sideritis syriaca subsp. syriaca). Το πολύ ιδιαίτερο και έντονο άρωμά της, αρκετά διαφορετικό από αυτό των άλλων ειδών Origanum στην Κρήτη, οφείλεται στην επικράτηση των μονοτερπενοειδών (έναντι των φαινολικών ενώσεων) στη σύσταση του αιθέριου ελαίου. Σε σημεία που η κρητική ματζουράνα συνυπάρχει με την κοινή ρίγανη (Origanum vulgarum subsp. hirtum), συχνά εμφανίζεται το υβρίδιο Origanum x minoanum.

Α. Καλτσής

Ιούλιος 2017

Teucrium montbretii Benth.

 

 

Φυτό πολυετές με ξυλώδη και στρεβλή βάση, φύλλα ωοειδή έως σχεδόν κυκλικά που καλύπτονται από λευκές τρίχες και στις δύο επιφάνειές τους, και ανθοφόρους βλαστούς λεπτούς και εύθραστους, με μήκος έως 15 εκατοστά. Τα άνθη σχηματίζουν πυκνούς και στενούς στάχυς. Στεφάνη με χρώμα που ποικίλει από ανοιχτό έως σκούρο ρόδινο ή πορφυρό. Πρόκειται για πολύμορφο είδος καθώς διακρίνονται συνολικά 5 υποείδη του. Στην Ελλάδα είναι γνωστό μόνο από νησιά της Δωδεκανήσου (Κάρπαθο, Σαρία, Κάλυμνο, Σύμη, Ρόδο, Καστελλόριζο), ενώ η συνολική του εξάπλωση περιλαμβάνει ακόμη την Τουρκία, τη Συρία, τον Λίβανο και την περιοχή της Παλαιστίνης. Το T. montbretii subsp. heliotropifolium είναι πιθανώς ενδημικό της Καρπάθου και της Σαρίας, ενώ οι αναφορές από τα άλλα νησιά της Δωδεκανήσου φαίνεται ότι ανήκουν στο T. montbretii subsp. pamphylicum. Φύεται σε σχισμές κάθετων ασβεστολιθικών βράχων και σε υψόμετρα έως 500 μέτρα. Ανθίζει συνήθως από τον Μάιο έως τον Ιούλιο.

Ι. Μπαζός

Ιούνιος 2017

Lilium albanicum Griseb.

 

 

Το Lilium albanicum είναι ένας από τους 5 εκπροσώπους του γένους Lilium στην Ελλάδα και ένα από τα δύο ελληνικά είδη με κίτρινα άνθη. Η εξάπλωσή του εντός συνόρων περιλαμβάνει την Πίνδο και βουνά της βόρειας Ελλάδας, ενώ εκτός Ελλάδας έχει εντοπιστεί στην Αλβανία, τη Βουλγαρία και την πρώην Γιουγκοσλαβία. Το εντυπωσιακό αυτό φυτό στολίζει λιβάδια και ανοίγματα δασών σε μεγάλα υψόμετρα, συνήθως μεγαλύτερα των 1450 μ., ενώ μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 2200 μ. Βρίσκεται σε ανθοφορία κατά τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο. Προστατεύεται από το ΠΔ 67/81 και συμπεριλαμβάνεται στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ.

Κ. Γούλα

Μάιος 2017

Helichrysum heldreichii Boiss.

 

 

Το Helichrysum heldreichii είναι ένα τοπικό ενδημικό είδος της Κρήτης και απαντά μόνο σε σε κάθετα ασβεστολιθικά βράχια σε δύο φαράγγια του Ν. Χανίων, στο φαράγγι της Σαμαριάς και στο φαράγγι της Αράδαινας. Ο πληθυσμός του είδος αριθμεί συνολικά λιγότερα από 2.000 άτομα. Ανθίζει από τον Μάιο έως τον Ιούνιο.

Κ. Κουτσοβούλου

Απρίλιος 2017

Ebenus cretica L.

 

 

Πολυδιακλαδιζόμενο χαμαίφυτο, μέγιστου ύψους 100 cm, με περιττώς πτεροειδή φύλλα, καλυμμένα από γκρίζου χρώματος τρίχωση. Τα άνθη εμφανίζονται σε πυκνούς βότρυς από τον Απρίλιο έως τις αρχές Ιουνίου, αναλόγως της θέσης και του υψομέτρου. Είναι ενδημικό της Κρήτης, κοινότατο σε κάποιες περιοχές, όπου σχηματίζει μεγάλους πληθυσμούς. Φύεται σε πετρώδεις, ασβεστολιθικές πλαγιές με φρύγανα, ακόμα και σε άκρες δρόμων, σε υψόμετρα έως και τα 1100 m. Μια πρόσφατη αναφορά του από το νησί της Ρόδου φαίνεται να αφορά τυχαία εισαγωγή.

Α. Ζήκος